Ergin veya reşit olmayıp çocuk olarak tarif edilen kişilerin kanunlara karşı çıkarak suç teşkil eden bir fiilde bulunmaları sonucunda yargı organlarına sevk edilmiş olması “çocuk suçluluğu” olarak tanımlanır. Suçların yarısının 25 yaş altı bireyler tarafından işlendiği Türkiye’de bu durum oldukça kritik bir meseledir. Ayrıca ileri yaşlarda suç işlediği tespit edilen bireylerin yüzde 90’ının (Çeber, 2012) çocukluk ve gençlik yıllarında da suça karıştığı görülmüştür (Akt: Bülbül ve Doğan 2016).
Sadece hukukun değil sosyoloji ve psikoloji gibi diğer disiplinlerin de konu edindiği çocuk suçluluğu, dünyada ve ülkemizde ehemmiyet verilmesi gereken meselelerden biridir. Zira bir çocuğun suça sürüklenmesi, çocuğa suçun fâili dahi denilemeyecek kadar hassas bir meseledir. Çocuk suçluluğuna dair sayıların yıllar içindeki seyrine bakıldığında, ceza mahkemelerinde suça sürüklenmiş olmasıyla davaya konu olan çocuk sayısının azalma eğiliminde olması olumlu bir gelişmedir. Ancak 2020 yılında devreden dosyalarla birlikte toplam 209 bin çocuğun suça sürüklenmiş olduğu görülmektedir ki bu sayı genç nüfusa sahip ülkemiz için suçun erken yaşlarda nasıl yaygınlaştığını ifade eden önemli bir göstergedir. 2014 yılından 2018 yılına kadar hem toplam hem de yıl içinde suça sürüklenen çocuk sayılarında bir azalma eğilimi meydana gelmiştir. 2019 yılında bu sayılarda az da olsa bir artış görülmüş, ancak 2020 yılında azalma eğilimi yeniden kendini göstermiştir.
Suça sürüklenen çocukların içerisinde bir grup, ceza mahkemelerine konu olmasa dahi güvenlik birimlerine getirilmektedir. Mahkemeyle sonuçlanmıyorsa dahi bir suç etrafında güvenlik birimlerine gelen yahut getirilen çocukların sayı ve dağılımı da çok önemlidir. Çocukların güvenlik birimlerine gelme yahut getirilme nedenlerinde ilk sıraya; çocukların mağduriyeti gelmekte; bunu suça sürükleme, bilgisine başvurma ve kayıp nedenleri takip etmektedir.
Mağdur, suça sürüklenen, bilgisine başvurulan çocuk sayılarına bakıldığında 2017’den 2019’a kadar düzenli artış görülmektedir. Bununla birlikte kabahat işleme nedeniyle güvenlik birimlerine getirilen çocukların sayısı 2017’den 2019’a kadar yaklaşık 3 kat artmış, 4 bin dolaylarındayken 11 binin üzerine çıkmıştır. Mağduriyet türlerine göre mağdur çocukların sayısı incelendiğinde, suç mağduru çocuk sayısının açık ara farkla önce geldiği görülmektedir. 2019 yılında 206 bin suç mağduru çocuk ve 29 bin takibi gereken olay mağduru çocuk güvenlik birimlerine gelmiş yahut getirilmiştir.
Suç mağduru olarak gelen veya getirilen çocukların en çok muhatap olduğu suç türü ise açık ara farkla yaralamadır. Yaralama suçunu cinsel suçlar ve aile düzenine karşı suçlar takip etmektedir. Şekilde de görüleceği üzere, mevcut oranlar aynen sürdürülmüş, suça sürüklenen çocukların karıştığı olayların türleri yıllara göre çok da değişmemiştir. İl nüfuslarına göre suça sürüklenen çocuk sayıları oranı incelendiğinde Ardahan 7,0 ile en yüksek çocuk suçluluğu oranına sahipken, Ankara 0,5 ile çocuk suçluluğu en düşük şehir olarak tespit edilmiştir (Bülbül ve Doğan 2016).
Çocukların suça sürüklenmesinin önüne geçilmesi, bu yolda tedbirlerin alınması ve çözümler üretilmesi hayati öneme sahip bir toplumsal görevdir. Bunun için kanunlarda zikredilen mekanizmalara işlerlik kazandırılması, yoksulluğun ve işsizliğin azaltılması, çocuklu ailelere evlat yetiştirmeye dair eğitimlerin verilmesi, suç faktörlerinden madde ve alkol bağımlılığını önleyecek projelerin geliştirilmesi, suça karışmış ve sokakta yaşayan çocukların rehabilitasyonları vb. gibi, ezcümle suça sürüklenen çocuğun önüne geçecek ve buna rağmen çocuk suça sürüklendikten sonra sosyal ve ekonomik hayata katılımını destekleyecek bir sisteme gereksinim vardır.
Kaynakça
Bülbül, S. ve Doğan, S. (2016). Suça sürüklenen çocukların durumu ve çözüm önerileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 59, 31-36.
Çeber, U. T. (2012). Beyaz gelecek projesi. M. Köse (Ed.), Uluslararası Çocuklar için Adalet Sempozyumu içinde (ss. 62- 74). Ankara.
Bu analizi paylaş