Millî Eğitim Bakanlığı, uzun süredir öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik hizmet içi eğitimler ve faaliyetler düzenlemektedir. Son yıllarda bu tür eğitim ve faaliyetler, dijitalleşmenin etkisiyle farklı şekillerde devam etmiştir. Özellikle küresel salgın sonrasında çevrimiçi ortama taşınan bu faaliyetler, daha kısa sürede daha fazla öğretmene ulaşma imkânı elde etmiştir.
Öğretmen buluşmaları ve Türkiye Zümre Toplantıları öğretmenlerin mesleki-bireysel gelişimine odaklanan eğitim ve faaliyetler arasında sayılabilir. Özellikle 2023 Eğitim Vizyonu kapsamında çeşitli işbirlikleriyle düzenlenen mesleki gelişim etkinliklerinin ilki 2020 yılında 10 bin öğretmenin katılımıyla gerçekleşmiştir.
MEB’in 2000-2020 yılları arasında öğretmenlere yönelik düzenlediği hizmet içi eğitimlerin büyük çoğunluğunun mahalli faaliyetlerden oluştuğu görülür. İstikrarlı bir seyir gözetmeyen mahalli faaliyet sayısı 2016 ve 2018 yılları arasında en fazla sayıya ulaşmış ancak 2020 yılına gelindiğinde %55 azalmıştır. Bu azalmanın en büyük sebebi pandeminin başlangıcı kabul edilebilir.
Düzenlenen eğitim sayısıyla doğrudan ilişkili olan eğitimlerden katılım belgesi alan öğretmen sayısına bakıldığında merkezi ve mahalli faaliyetlerden belge alan sayısının birbirinden oldukça farklı seyrettiği görülür. Merkezi faaliyetler nispeten daha az sayıda gerçekleştiği için bu eğitimlerden belge alan öğretmen sayısı da mahalli faaliyetlerden alanlara nazaran daha azdır. Ancak 2020 yılına gelindiğinde merkezi faaliyetlerden belge alan öğretmen sayısının mahalli faaliyetlerden belge alanlardan %23 daha fazla olduğu görülür. Salgınla birlikte hizmet içi eğitimlerin çevrimiçi ortama taşınması merkezi faaliyetlere katılımın ve bu faaliyetlerden belge alınmasının artışını beraberinde getirmiştir denilebilir.
Öğretmenlere yönelik mesleki gelişim faaliyetleri yalnızca hizmet içi eğitim programlarıyla sınırlı değildir. Öğretmenlerin kullanımına sunulan çeşitli masaüstü ve mobil uygulamaların geliştirilmesi, MEB Ajanda ve e-okul öğretmen gibi içeriklerin tasarlanması da öğretmenlere yönelik mesleki gelişim amaçlı faaliyetler arasındadır.31 Ocak’ta Gri Ceviz Bilişsel Beceri ve Zihinsel Gelişim Platformu adlı akıl ve zekâ oyunları mobil uygulaması bir milyon öğretmenin ücretsiz kullanımına açılmıştır. “MEB Ajanda” ve “e-Okul Öğretmen” gibi uygulamalar öğretmenlerin rutin bürokratik iş yükünü kolaylaştırıp, çalışma saatleri içerisindeki verimliliğini arttırmak için tasarlanmıştır.
Eğitimde yaşanan uyum sorunları ve etkileşimli bir yapısal bütünlüğün kurulamaması, yönetimlerin belli stratejiler geliştirmesini beraberinde getirmiştir. Bu doğrultuda son yıllarda Milli Eğitim Bakanı Türkiye’nin farklı bölgelerinde öğretmenlerle buluşmalar gerçekleştirmiştir. Ancak söz konusu eğitim ve faaliyetlere yönelik henüz bir etki analizi çalışması gerçekleştirilmediği için bu faaliyetlerin hedeflenen şeyi ne kadar başardığı veya ne yönde eksiklerinin olduğu konusunda yorum yapmak yanlış olacaktır. Buna rağmen MEB’in gerçekleştirdiği bu tür faaliyetlerin eğitim sistemini enerji, araç ve teknoloji bakımından beslediği ifade edilebilir.
Not: Bu analiz yazısı, İLKE Vakfı’nın yürüttüğü Alan İzleme Raporları projesi kapsamında hazırlanan 2020 Eğitim İzleme Raporu’ndan hareketle kaleme alınmıştır.
Bu analizi paylaş