Bilim ve Sanat Eğitim Merkezleri (BİLSEM) üstün veya özel yetenekli öğrencilerin kendi yeteneklerini ve kapasitelerini geliştirebilecekleri özel eğitim kurumlarıdır. Özel/üstün zekâlı bireylerin, toplumun neredeyse yüzde 2-3’lük kesimini oluşturduğu düşünüldüğünde BİLSEM’lerin yaygınlaştırılmasının önemli olduğu anlaşılır (Karacan, 2020: 75). Türkiye’de son yıllarda BİLSEM’lere özel bir önem verildiği, kurum kapasitesinin geliştirilmeye çalışıldığı görülür. BİLSEM’lere alınan öğrenciler öğrenci tanılama ve yerleştirme süreçlerinden sonra eğitime alınır. Bu öğrenciler yetenekli oldukları alanlara göre sınıf öğretmenleri tarafından aday gösterilir.
MEB tarafından 2019 yılında özel yeteneklilerin eğitimine ilişkin düzenlenen çalıştayda BİLSEM’lerin geliştirilmesine yönelik birtakım kararlar alınmıştır. Buna ek olarak, BİLSEM’lerdeki öğrenci kontenjanının artırılmasına yönelik yeni hedefler belirlenmiştir. 2020 yılında ise BİLSEM’lerde bin kitaplık kütüphanelerin oluşturulması kararlaştırılmıştır. Kurumların geliştirilmesine yönelik bir diğer girişim ise BİLSEM’lerdeki öğretmenlere verilen mesleki gelişim eğitimleridir.
2010 yılından bu yana BİLSEM şube sayısı neredeyse 4 kat yükselmiştir. 2010 yılında 572 olan şube sayısının 2022 yılında 2 bin 265’e yükseldiği görülür. Buna paralel olarak BİLSEM’lerde bulunan öğretmen sayısı da yükselmiştir. Öğretmen sayılarında özellikle 2015-2016 öğretim yılında bir patlama yaşanmış, bir önceki yıla göre neredeyse yüzde 50 oranında artış göstermiştir. 2010-2022 yıllarında öğretmen sayısı 4 katın üzerinde artarak 2 bin 868’e ulaşmıştır.
BİLSEM’lerin yaygınlaşmasıyla öğrenci sayılarının da yükselmiş olduğu görülür. Öğrenci sayısının 12 yıllık süreçte neredeyse 7 katın üzerinde yükseldiği görülür. 2010 yılında 9,2 bin öğrenci bulunan BİLSEM’lerde geçtiğimiz öğretim yılında 65 binin üstünde öğrenci eğitim almıştır. Son 3 yılda öğrenci sayısındaki yükseliş artan kontenjanların bir sonucu olarak açıklanabilir.
Kaynakça
Karacan, A., (2021), “2020’de Özel Eğitim Alanındaki Görüşler”, Eğitim İzleme Raporu 2020, içinde 73-75, İLKE Vakfı: İstanbul.
Not: Bu analiz yazısı İLKE Vakfı’nın Eğitim İzleme Raporları’ndan hareketle kaleme alınmıştır.
Bu analizi paylaş