Opera ve bale, Osmanlı dönemine uzanan bir tarihe sahip olmasına rağmen yaygınlaşmamış, Cumhuriyetin kuruluş yıllarında Batılılaşma yolunda bir araç olarak görüldüğü için devlet eliyle devam ettirilen bir faaliyet alanıdır. Opera ve balenin devlet tekelinde bulunması durağan bir faaliyet alanı olmasına sebep olmuştur. Kurum, halihazırda 6 ilde bulunan 9 sahnede toplam 4.896 koltuk kapasitesiyle hizmetlerini yürütür.
2010-2021 yıllarını kapsayan dönemde seyirci sayıları süreğen bir seyir arz etse de 2013-2014 sezonunun ardından hiçbir sezonda toplam seyirci sayısı 400 bin bandına ulaşmamıştır. Aynı sezonun ardından yerleşik temsil sayılarının da azalmaya başladığı görülür. Yerleşik sahnelerde temsil sayısının azalan bir seyir arz etmesi seyirci sayılarının düşmesinde etkili olmuştur. 2014-2015 ve 2015-2016 Sanat Sezonlarındaki seyirci sayılarının azalmasında ise 15 Temmuz Darbesinin yarattığı tedirginlik ortamının etkili olduğu tahmin edilir.
2017 yılından itibaren, Genel Müdürlüğün hedefleri doğrultusunda, festivallere daha çok ağırlık verilmesiyle festival izleyici oranlarında yükseliş başlamıştır. Aspendos, Bodrum, İstanbul, Efes Festivallerinde 2017 yılında 24,1 bin seyirciye; 2018 yılında 32,5 bin seyirciye; 2019 yılında ise 38,1 bin seyirciye ulaşılmıştır. 2017-2019 yılları arasında festival seyirci sayısının yüzde 58 oranında arttığı anlaşılır. Bu artış, hasılata da yansıyarak 2018 yılındaki uluslararası festivallerde elde edilen hasılat miktarı 2017’deki miktarlara göre iki katın üzerinde artmıştır. Bodrum sahnesi tadilatta olduğu için Bodrum Bale Festivalinde bu minvalde bir artış görülmemiştir.
Uluslararası festivallerde 2017’de 872,4 bin hasılata; 2018’de 1,4 milyon hasılata; 2019’da ise 2 milyon TL hasılata ulaşılmıştır. Buna göre, 2017-2019 yılları arasındaki uluslararası festivallerde hasılat oranı yüzde 135 yükselmiştir.
2019-2020 Sanat Sezonunda Mart ayı itibarıyla salgın önlemleri nedeniyle yapılması planlanan temsiller ve bahar aylarında gerçekleşmesi beklenen festivaller iptal edilmiştir. Böylelikle, bu sezonda salgının henüz etkili olmadığı ve pandemi önlemlerinin uygulamada olmadığı Ekim-Şubat dönemine ilişkin faaliyetler değerlendirilmeye müsaittir. İki sezon karşılaştırıldığında 2018-2019’da 192 bin olan seyirci sayısının 2019-2020’de 230,7 bin ile yüzde 20, hasılatın 6,2 Milyon TL ile yüzde 63 oranında yükseldiği görülür. 2019-2020 yılının ilk sezonundaki bu yükseliş, salgın nedeniyle sekteye uğramıştır.
2020-2021 sezonunda pandemi önlemleri çerçevesinde 30 Kasım itibarıyla temsiller iptal edilmiştir. Birçok temsil sosyal medya üzerinden halkın erişimine açılmış, daha büyük etkinlikler ise TRT2 üzerinden canlı olarak yayınlanmıştır. Festivallerde ise pandemi koşullarına rağmen 32 temsille 20 bin seyirciye ulaşılmıştır. Salgına rağmen seyirci çeken festivallerin, salgın sonrasında yeniden yükselişe geçip geçmeyeceği merak konusudur.
Bu analizi paylaş