Sivil Araştırma ve Düşünce Kuruluşlarında Üretilen Yayınlar

Türkiye’de son yıllarda strateji ve politika üretimi alanında önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bunlar genel itibarıyla siyaset, ekonomi, toplum, dış politika, güvenlik gibi alan ve konularda yoğunlaşmıştır. Dünyada artan bir talep olarak araştırma kuruluşlarının Türkiye’de de gündeme alınması önemlidir. Araştırma STK’larının yürüttüğü faaliyetlere göz atıldığında benzer etkinlikler üretme eğiliminde oldukları görülmektedir. Yuvarlak masa toplantıları, paneller, sempozyumlar gibi katılımcı odaklı etkinlikler gerçekleştirmelerinin yanında görüş yazısı, analiz raporu, araştırma projesi, tematik dosyalar gibi yayınlar üretmektedirler. Bu faaliyetler bakımından benzeşen kuruluşların uluslararası ölçekte gerçekleştirdiği etkinlikleri de bulunmaktadır. Araştırma ve düşünce kuruluşlarının yayın ve çalışan sayıları bu kuruluşlara dair genel bir görünüm sunabilir. 

Seçili sivil araştırma/düşünce kuruluşlarının 2020 yılında yayın sayısı verilmiştir. Buradan anlaşılacağı üzere seçili kuruluşların çoğu ürettikleri yayın sayısı ve türü bakımından benzeşmektedir. Toplam yayına bakıldığında en fazla yayın üreten kuruluş 128 adet yayın ile SETA’dır. SETA’yı müteakiben 62 yayın ile İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı gelmektedir. TEPAV ise 42 yayın ile üçüncü sıradadır. Seçili kurumlar arasında en az yayın üreten kuruluş ise ERG’dir. Ayrıca, burada elde edilen verilerin kuruluşların internet siteleri üzerinden oluşturulması göz önünde tutularak veriler adet olarak hesaplanmıştır. Yani çalışmaların niteliğine veya kapsamına dair bir bilgi verilememektedir. Dolayısıyla bu verilerin belirli bir kaynaktan standardize bir şekilde elde edilmesi daha sağlıklı bir bakış açısı sağlayacaktır. 

2020 yılına ait yayın sayıları ve çalışan sayılarına baktığımızda tüm değişkenlerin eksiksiz bir şekilde oluşturulamadığı göze çarpmaktadır. Örneğin çalışan sayıları oldukça az kuruluş tarafından paylaşılmıştır. Ayrıca çalışan sayılarının verildiği kuruluşlarda yayın sayısı verilmemiştir. Maalesef ki verilerin düzenli paylaşılmaması verileri yıllık olarak değerlendirmeyi mümkün kılmamaktadır. Buradaki kısıtlı verilerden hareketle yine SETA, İLKE ve TEPAV’ın sırayla birbirini takip etmiştir.

Sonuç olarak belirtilebilir ki sivil araştırma ve düşünce kuruluşları müstakil olarak çalışmalarını yürütmektedir. Ancak bu kuruluşların birbirlerine kıyasla düzeylerini kıyaslayabileceğimiz bir veri kaynağı Türkiye’de mevcut değildir. Bu durum da kuruluşlara dair çıkarım yapabilmeyi mümkün kılmamaktadır. Sistematik ve standardize edilmiş verilere ciddi anlam ihtiyaç vardır.

Not: Bu analiz yazısı Sivil Toplumun 10 Yılı 2010-2020 adlı rapordan hareketle kaleme alınmıştır.