Web 2.0 sistemleri, Web 1.0’ın etkileşimli iletişime olanak tanımayan yapısını aşmış ve 2004 yılından itibaren birçok sosyal paylaşım sitesini de kapsamına alarak, kullanıcılara içerik üreticisi olma imkânı sunmuştur. Sosyal medya, hayatımızın her alanına dâhil olarak kullanıcı oranını her geçen gün hızla artırmaktadır. Bazı sosyal medya uygulamaları popülerliğini kaybederken bazı uygulamalar, kullanıcı oranlarında ciddi artışa sahiptir. Ancak Facebook, Twitter ve Instagram 2014 yılından, WhatsApp 2015 yılından 2021 yılına kadar oranları değişmekle beraber her yıl belirli bir kullanıcıya sahip olmuştur. Telegram gibi çoklu platform desteği sunan anlık mesajlaşma servisleri özellikle yaygın olarak kullanılan alternatif uygulamasında güvenlik açığı vs. gibi herhangi bir sorun gündeme geldiği zaman tercih edilebilmektedir. Öte yandan Facebook uygulamasında yaşandığı gibi verilerin diğer kişi ve kurumlarla izinsiz paylaşılması gibi usulsüz durumların gün yüzüne çıkması kullanıcı oranlarını oldukça etkilemektedir.
Sosyal medya uygulamalarının kullanım oranlarına bakıldığında, 2014 yılında yüzde 93 kullanıcı oranına sahip Facebook yüzde 26 ile 2015 yılında en düşük kullanıcı oranına sahip olmuştur. Dalgalanmalarla birlikte yer yer ciddi kullanıcı kaybı yaşayarak 2021 yılı itibarıyla yüzde 79 oranında kullanıcıya sahiptir. Twitter’ın, 2014 yılında kullanıcı oranı yüzde 72’dir. 2015 ve 2016 yıllarında ciddi düşüşler yaşasa da 2018 yılından bu yana kullanıcı oranında herhangi bir azalma görülmeksizin kullanıcı sayısını artırmaktadır. 2021 yılı itibarıyla yüzde 73 kullanıcı oranına sahiptir. Instagram’ın 2014 yılında kullanıcı oranı yüzde 26’dır. 2015 yılında yüzde 12 kullanıcı oranıyla en düşük seviyeye sahip olsa günümüzde özellikle sosyal ve ticari faaliyetler için vazgeçilmez olan bu sosyal mecranın kullanıcı oranı yüzde 90’a erişmiştir.
WhatsApp 2015’te yüzde 23 olan kullanıcı oranını bugün yüzde 88’lere taşımış ve eğitimden iş hayatına kadar birçok alanda vazgeçilmez bir uygulama haline gelmiştir. YouTube son beş yılın en fazla kullanıcı oranına sahip olan sosyal medya uygulamasıdır. 2019 yılından bu yana yüzde 90’ların üzerinde bir kullanıcı oranı vardır ve 2021 itibarıyla bu oran yüzde 95’tir. Twitch ve TikTok uygulamaları 2019 yılından bu yana popülaritesini artırmaktadır. 2021 yılında Twitch’in kullanıcı oranı yüzde 24 iken TikTok’un kullanıcı oranı yüzde 32’ye yükselmiştir. Linkedin, Pinterest, Snapchat, Tumblr, Skype ve diğer bazı sosyal medya uygulamaları da günümüzde yüzde 30’lar ve altında kullanıcı oranına sahiptir.
Kullanıcı başına sosyal medyada geçirilen süre 2014 yılında 2 saat 32 dakikadır. 2015 yılında 2 saat 56 dakikaya yükselmiş, 2016 yılında ise tekrar 2 saat 32 dakikaya düşmüştür. 2017 yılında sosyal medyada geçirilen süre 3 saat 1 dakika ile son sekiz yılın zirvesini görmüştür. 2018 ve 2019 yıllarında bu süre azalmıştır. 2020 yılında tekrar yükselişe geçerek 2 saat 51 dakika, 2021’de 2 saat 57 dakika olmuştur. Sosyal medyada geçirilen sürenin, bir azalmadan sonra son iki yıldır artış göstermesinde pandeminin göz ardı edilmeyecek bir etkisinin olduğunu söylemek mümkündür.
Sosyal medya uygulamaları hayatımıza ciddi anlamda yön vermektedir. Çoklu platform desteği sunan anlık mesajlaşma servisleri olmadan gerek sosyal gerek iş hayatımızı yönetme ihtimali hepimizi tedirgin etmektedir. Twitter; sanattan, siyasete, eğitimden, bilime kadar çeşitli konuların tartışıldığı bir uygulamadır. Birçok yetkilinin, ünlülerin, bilim insanlarının resmi hesaplarla dâhil olduğu bir mecra haline gelmiştir. Öyle ki yargı sürecine dahi etki etme potansiyeline sahiptir. Türkiye, sosyal medyada fazla vakit geçiren ve bazı uygulamalarda ciddi kullanıcı oranına sahip olan bir ülkedir. Bu bakımdan bazı tedbirler almak ve bireysel farkındalık kazanarak, dezenformasyon ve manipülasyonlara dikkat etmek gerekmektedir. Bu bağlamda yapılan, sosyal medya şirketlerinin Türkiye’de ofis açması ile ilgili düzenleme ve denetlemeler oldukça önemlidir. Nitekim Türkiye, birçok sosyal medya uygulaması için geniş bir pazar niteliğindedir.
Bu analizi paylaş