Çocuk suçluluğu, reşit olmayan yani 18 yaş altındaki birinin yasalarda suç olarak tanımlanan bir fiili gerçekleştirmesi olarak tanımlanır (Karataş ve Mavili, 2019). Çocuklar suç kapsamındaki fiilleri işledikleri zaman temel haklarının korunması ve ihtiyaçlarının karşılanması gerekmektedir. Bu sayede, işledikleri eylemler neticesinde geleceklerinin geri dönülemez bir şekilde etkilenmesi engellenmektedir. Bu minvalde suç işleyen çocukların cezaevleri veya hapishanelerde değil ıslahevlerinde tutulması, suçlu kavramı değil suç mağduru veya suça sürüklenen çocuk kavramlarının kullanılması söz konusudur (Gökpınar, 2007).
Verilere göre ceza mahkemelerinde suça sürüklenen çocuk sayıları 2014’ten 2020’ye kadar azalma yönünde seyretmiştir. Ceza mahkemelerinde suça sürüklenen toplam çocuk sayısı 2014 yılında 318 binlerde iken 2020 yılına gelindiğinde 209 bin olmuştur. Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısı ise 2016 ve 2020 yılları arasında dalgalı bir seyir göstermiştir. 2016 yılından itibaren artış gözlemlenen çocukların karıştığı olay sayısı 2019 yılında 511 bin iken 2020 yılında 450 bin olarak tespit edilmiştir.
Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların mağdur oldukları olaylar en fazla sayıya sahipken bunu suça sürüklenme ve bilgisine başvurma takip etmektedir. 2020 yılı bir önceki yıla göre kıyaslandığında kayıp ve kabahat işleme dışındaki bütün nedenlerde bir azalma mevcuttur. Salgın döneminde kaybolan veya kabahat suçundan güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuk sayısının arttığı söylenebilir.
Cinsiyete göre güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların olay sayısı önemlidir. Bütün yıllarda erkek çocukların karıştığı olay sayısı kız çocuklarının yaklaşık iki katıdır. Erkek çocukların karıştığı olay sayısı 2016’da 308 bin iken 2019’da 334 bin olmuştur. 2020 yılına gelindiğinde 309 bine düşmüştür. Kız çocuklarının sayısı ise 2016 yılında 159 bin iken 2019 yılında 177 bin olmuş, 2020 yılında bu sayı 141 bine düşmüştür.
2020 yılında salgın etkisiyle erkek ve kız çocuklarının güvenlik birimine gelme veya getirilme sayılarında azalma yaşandığı görülmektedir. Ancak 2019 yılına kadar 2017 yılı hariç bir artış olduğu da grafikten okunmaktadır. Ayrıca suça sürüklenen çocukların yüzde 90’ının erkek olduğu, ağırlıklı olarak hırsızlık ve yaralama suçlarını işledikleri ve 14-18 yaş arasında bulundukları da literatürde belirtilmektedir (Bayram vd. 2006; Kurtuluş vd. 2009, Aksu vd. 2013; Ediz ve Türe, 2015; akt. Karataş ve Mavili, 2019).
Mağduriyet türüne göre güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayılarına bakıldığında 2017’den 2019’a kadar bir artış görülmektedir. Ancak 2020’de 2019’a göre salgın etkisiyle yüzde 27,5 oranında azalma mevcuttur.
Sonuç olarak salgın döneminde, güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısında ve suça sürüklenen çocuklarla birlikte suç mağduru olan çocukların sayılarında bir önceki seneye göre azalma vardır. Salgın öncesi yani 2019 yılına kadar çocukların sürüklendikleri ve mağdur oldukları suçlarda genel itibariyle artış bulunmaktadır. Bu anlamda çocuk suçluluğuna odaklanan ve önleyici politikalar geliştirecek ileri araştırmalar elzemdir.
Kaynakça
Gökpınar, M. (2007). Sosyal ve Kriminal Boyutlarıyla Çocuk Suçluluğu. 30 Temmuz 2022 tarihinde http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2007-72-358 adresinden erişildi.
Karataş, Z. ve Mavili, A. (2019). Çocuk adalet sisteminde suça sürüklenen çocuklara yönelik uygulamalarda karşılaşılan sorunlar. 1 Temmuz 2022 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/892546 adresinden erişildi.
TÜİK. (2020). Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk İstatistikleri, 2015-2019. 30 Temmuz 2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Juvenile-Statistics-Received-Into-Security-Unit-2015-2019-33632#:~:text=G%C3%BCvenlik%20birimlerine%20su%C3%A7%20ma%C4%9Fduru%20olarak,ise%20h%C4%B1rs%C4%B1zl%C4%B1k%20su%C3%A7lar%C4%B1ndan%20ma%C4%9Fduriyet%20ya%C5%9Fad%C4%B1 adresinden erişildi.
Bu analiz yazısı Meryem Beyza Gümüşsoy tarafından kaleme alınmıştır.
Bu analizi paylaş