Müzik endüstrisi müzikle ilgili yaratıcı, yapımcı ve performatif pek çok aktörden oluşan bir piyasa alanı yaratır. Farklı gelir kalemlerini içeren müzik sektöründe dijitalleşmenin etkisiyle öncelikli gelir kalemleri değişime uğramış, piyasa dijital dünyanın ve nispeten yeni girişimlerin lehine dönmüştür. 2010’lu yıllardan önce başlıca gelir kalemi olan fiziksel satışlar 2017 sonrasında yerini streaming üzerinden elde edilen gelirlere bırakmıştır. Fiziksel müzik dinleme araçlarına nispeten daha yaygın ve erişilebilir olan dijital servisler piyasadaki büyümede itici güç olmuştur. Zira küresel müzik piyasası 2014’ten bu yana istikrarlı bir biçimde büyümeye devam etmiştir.
Türkiye’de müzik sektörünün gelişimine bakıldığında küresel müzik piyasasına paralel değişimlerin gerçekleştiği görülür. Türkiye’de müzik piyasasının toplam hacmi 2021 yılı itibarıyla 68,9 milyon ABD doları olmuş, 2016’ya göre yüzde 200 oranında bir büyüme kaydetmiştir. Dijital satışlardan elde edilen gelir de toplam gelire paralel bir biçimde sürekli olarak artmış, dijital gelirin toplam gelir içindeki payı 2016’da yüzde 42,5 iken 2021 yılında yüzde 78’e yükselmiştir. Tıpkı küresel piyasadaki gibi Türkiye’de de müzik sektöründe dijital satışlardan elde edilen gelir öncelikli kazanç kalemine dönüşmüştür.
Türkiye’de dijital alanda müzik hizmeti veren içerik sağlayıcılar ilk olarak MÜ-YAP iş birliğinde içerik yayımlamaya başlamıştır. Dijitalleşmenin etkisiyle girişimlere ve yeniliklere daha açık hale gelen müzik piyasası, Spotify gibi girişimlerin etkisiyle, dijital pazarın hakimiyetine girmiştir. Dijital pazarın dünyadaki gelişimi doğrultusunda MÜ-YAP 2013 yılında dijital alandan çekilmiş, müzik piyasası Türkiye’de de dijital müzik şirketlerinin etkisi altına girmiştir. 2013 yılında Türkiye pazarına açılan Spotify’ın müzik piyasasındaki değişimde etkili olduğu söylenebilir. Bu bağlamda streaming üzerinden elde edilen gelir artışında pazarın dijitalleşmesi etkili olmuştur.
Son yıllarda yükselişte olan dijital gelir, streaming üzerinden elde edilen gelirle ilişkili olarak büyümüştür. Streaming üzerinden elde edilen gelir, 2016-2021 yılları arasında 6,5 katın üzerinde artışla 2021 yılında 53,2 milyon ABD dolarına yükselmiştir. Toplam dijital gelir içinde her zaman yüksek bir paya sahip olan streaming geliri, 2021 yılında yüzde 99’luk bir oranla dijital gelirin neredeyse tamamına yakınını oluşturmuştur. Bu bağlamda, fiziksel satışlarında belirleyici olan bandrol sayılarında 2010-2021 yılları arasında yaşanan yüzde 90’lık düşüş de hesaba katıldığında, tüketici tercihlerinin fiziksel alımlardan dijital alana doğru evrildiği görülür. Bu anlamda, dijitalleşmenin etkisiyle, uluslararası girişimlerin bir sonucu olarak müzik piyasası büyük oranda küreselleşmektedir.
Bu analizi paylaş