Türkiye’de Opera ve Balenin Görünümü

Türkiye’de opera ve balenin seyri durağan bir haldedir. Kısıtlı sayıda seyirciye hitap eden Devlet Opera ve Balesi 50 yılda sadece 6 ilde faaliyet gösterebilmiştir. Genel Müdürlüğün yayımladığı Stratejik Plana göre (2019), kurum halihazırda 9 sahnede toplam 4.896 koltuk kapasitesiyle hizmetlerini yürütmektedir. 

Türkiye’de opera ile ilgili faaliyetler ağırlıklı olarak Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmekte olup özel opera kurumları bulunmamaktadır. Bale alanında ise özel kurumlarda bale eğitimi verilmesine karşın bale alanında profesyonel olarak çalışmak isteyen sanatçılar için Devlet Opera ve Balesi’nden başka seçenek yoktur. Bu anlamda opera ve bale sanatçıları için profesyonel olarak çalışmanın tek yolu DOB kadrolarını kazanmakla mümkündür.

657 Sayılı Kanun “özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına sahip olan” kişilerin kurum tarafından işe alınmasını sağlamakta, bu kanun sayesinde DOB kadrolarına “sözleşmeli misafir sanatçı” alımı yapılır. DOB bünyesinde çalışan sanatçı sayılarına bakıldığında, misafir sanatçı alımı uygulamasının yükselişte olması sebebiyle kurumda çalışan 1309 Sayılı Kanun’a tabi memur sayısının yıldan yıla azaldığı, misafir sanatçı sayısının ise arttığı görülür. Buna ek olarak, kurum içinde çalışan personellerin çalışma süreleri incelendiğinde personellerin neredeyse yüzde 49’unun 20 yıldan fazla süredir kurumda çalıştığı görülür. 

2019-2023 yılları için hazırlanan stratejik plandaki bilgilere göre, kurumda çalışan personellerin yüzde 37’si 46 yaş ve üzeri yaş grubunda bulunan personellerden oluşur. Kurum çalışanlarının uzun yıllar boyu kurum içerisinde kalmasıyla beraber yeni müdürlüklerin açılmaması da hesaba katıldığında DOB bünyesindeki kadroların durağan ve yenileşmeye kapalı bir yapıda olduğu anlaşılır. Misafir sanatçı alımıyla kadroların dinamikleşmesi ve yeni projelerin hayata geçirilmesi kolaylaştırılmak istense de yeni kadroların açılmaması sebebiyle DOB bünyesinde yeni sanatçıların yetişmesi olanağı azalmıştır.