Veri Görselleştirirken Nelere Dikkat Etmeli?

Verilerin anlamlandırılması ve okunmasını kolaylaştıran etkenlerden birisi verilerin görselleştirilmesidir. Birbirinden farklı grafik türleri bulunmaktadır. Çizgi, sütun, pasta dilimi, birleşik grafikler bunlardan bazılarıdır. Bir araştırmacı hangi grafiği tercih edeceğini verilere bakarak az çok kestirmelidir. Örneğin x-y eksenlerine ihtiyaç duyulup duyulmaması, verilerin büyüklüğü veya küçüklüğü yüzünden grafikte ortaya çıkacak olan görüntü, bunların hepsi grafik görselleştirmesi yaparken düşündüğümüz ve kendi kendimize halletmeye çalıştığımız faktörlerdir. Bu kısımda verileri görselleştirirken, örnek olarak bu sitedeki grafikleri düşünebilirsiniz, nelere dikkat ettik bunlar hakkında bilgiler vereceğiz. 

Veriler, sayısal değerler, oran, birim gibi farklı farklı türlerde karşımıza çıkabiliyor. Yıllar itibariyle verilen bir veri seti ise, x eksenine yılları yerleştirerek sütun veya çizgi grafiği kullanıp bu yıllar içindeki gidişatı çok rahat ortaya çıkarabiliriz. Veri eğer kategorilere ayrılmış ise kendi içindeki dağılımı göstermek için pasta dilim grafiğini kullanabiliriz. Bu sayede hangi kategorinin daha fazla paya sahip olduğu çok rahat okunabilir. Yine başka bir grafik türü olan sütun veya bar grafikte gruplama imkanı da bulunuyor. Özellikle cinsiyet farklılıklarını bir bütün olarak görebilmek için bu grafikler çok kullanışlı. Yine bir başka tercih olarak birleşik grafik (combo graphics) türlerini de kullanabiliyoruz. Çizgi-sütun, çizgi-çizgi grafiklerini kullanmamız birimleri ayrı ama birbiri ile ilişkili göstergeleri görselleştirmemizde oldukça yararlı. Burada kullanılan göstergelerin birimleri farklıysa veya aralarında sayısal olarak büyük farklılıklar varsa iki tane y eksenine ihtiyacımız oluyor. Bu şekilde elimizdeki verilerin sayısal değerleri, birimleri vs. göz önünde tutularak hangi grafiğin kullanılabileceğine karar vermemiz gerekiyor. 

Verileri görselleştirirken bazı teknik ayrıntılara da dikkat etmemiz gerekiyor. Grafik görselleştirme uygulamasında grafiğin anlaşılabilirliğini mümkün olduğunca sağlamamız gerekiyor. Kullandığımız renk, grafik dalgalanmasının belirgin olması ve verilerin sadeleştirilerek verilmesi dikkat edilmesi gereken hususlardan önemli birkaçı. Grafikte renk seçerken de dikkatli olmamız gerekiyor, örneğin birbirine yakın ve soluk renk seçimleri grafiğin okunmasını zorlaştırıyor. Zıt ve parlak renk tercihleri ise tam tersi grafikleri daha canlı ve okunabilir bir hale getiriyor. Başka önemli husus, grafiğin dağılımını y-ekseninin aralığını dikkatli ayarlayarak belirgin bir hale getirmemiz gerekiyor. Örneğin, bir çizgi grafik oluştururken veriler birbirine çok yakın ise oluşturduğumuz grafiğe baktığımızda grafikteki dalga neredeyse hiç fark edilmiyor. Bu durumla karşılaştığımızda y-ekseninin minimum ve maksimum değer aralığını düzenlemek grafiği belirgin bir hale getirip sorunumuzu çözebilir. Bunlara ek olarak milyon, ton, milyar gibi yüksek sayılara tekabül eden verileri olabildiğince sadeleştirip sadece grafik birimi olarak belirttiğimizde grafikteki dağınık ve birbirine giren görüntüyü engellemiş oluyoruz.

Önemli olan son bir husus mahiyetinde, birbirine yakın olan veya ilişkili olan birçok gösterge bulduğunu belirtebiliriz. Mevcut verileri araştırırken hangi göstergeleri bir grafikte bir arada verebiliriz bunun için biraz kafa yormamız gerekiyor. Örneğin çocuk yoksulluğu ve ciddi maddi yoksulluk içinde olan çocuklar birbirilerine yakın ve birlikte okunmasının faydalı olacağı göstergelerdir. Bunları ayrı ayrı grafik haline getirmek yerine farklı renkler kullanarak bir arada vermek hem verileri alakalı okumayı hem de grafik bombardımanına tutulmamızı engelliyor. Kısaca veri görselleştirme sürecinde ön plana çıkan hususları, nelere dikkat etmek gerektiğini bu şekilde özetleyebiliriz.