Amerika Birleşik Devletleri’nin Uyguladığı Gümrük Tarifeleri (2024-2025)

Grafik, 2024 yılı ile 2025 yılı (Nisan, Temmuz ve Ekim dönemleri) arasında farklı ülkeler ve bölgeler için gümrük tarifelerindeki değişimi göstermektedir. İlk dikkat çeken bulgu, 2025 yılının özellikle Nisan ayında küresel ölçekte gümrük tarifelerinde belirgin bir artış yaşanmış olmasıdır. Dünya kategorisinde tarifelerin yaklaşık %2,7 seviyesinden %24’ün üzerine çıkması, küresel ticarette önemli bir kırılmaya işaret etmektedir. Bu durum, çalışmada vurgulanan artan korumacılık eğilimleri ve ticaret savaşlarının yoğunlaşması ile doğrudan örtüşmektedir. Özellikle Çin, Avrupa Birliği ve Türkiye gibi büyük ekonomik aktörlerde tarifelerin 2025 yılında belirgin şekilde yükseldiği görülmektedir. Çin’de tarifelerin keskin artışı, ABD ile yaşanan ticaret gerilimlerinin ve stratejik rekabetin ticaret politikalarına yansıması olarak değerlendirilebilmektedir. Benzer şekilde Avrupa Birliği’nde gözlemlenen artış, enerji krizi sonrası sanayi politikalarının ve stratejik sektörleri koruma eğiliminin güçlenmesiyle ilişkilidir. Türkiye’de tarifelerdeki yükseliş ise hem küresel eğilimlere uyum hem de yerli üretimi koruma amacıyla uygulanan politikaların bir sonucu olarak yorumlanabilmektedir. 2025 yılının Temmuz ve Ekim dönemlerinde tarifelerde kısmi bir gerileme görülmekle birlikte, seviyeler 2024 yılına kıyasla hala yüksek kalmıştır. Korumacılığın geçici bir politika aracı olmaktan çıkıp daha kalıcı bir yapıya dönüştüğünü gösteren bu bulgu, çalışmada ele alınan küresel ekonominin parçalanması (fragmentation) ve bölgesel ticaret bloklarının güçlenmesi argümanını desteklemektedir. Ayrıca bu gelişmeler, küresel enflasyon dinamikleriyle de yakından ilişkilidir. Gümrük tarifelerindeki artış, ithal girdi maliyetlerini yükselterek üretim maliyetleri üzerinden fiyatlara yansımakta ve enflasyonist baskıları artırmaktadır. Bu durum, FED ve Avrupa Merkez Bankası’nın faizleri yüksek seviyelerde tutma eğilimini açıklayan önemli faktörlerden biridir. Nitekim sıkı para politikası yalnızca talep kaynaklı enflasyonu değil, aynı zamanda ticaret politikalarından kaynaklanan maliyet enflasyonunu da kontrol altına almayı amaçlamaktadır.