İstanbul Kamu ve Özel Sağlık Kurumları (2023)

İstanbul, sağlık alanında tıpkı eğitim sektöründe olduğu gibi, kamu ve özel hizmetler açısından Türkiye’nin diğer birçok ilinde bulunmayan ayrıcalıklı imkanlar sunmaktadır. Ancak yoğun nüfusu nedeniyle kamu sağlık hizmetlerinin belirli alanlarda Türkiye ortalamasının gerisinde kaldığı görülmektedir. İBBS-1 bölge sınıflandırmasına göre İstanbul, 10.000 kişiye düşen hastane yatağı sayısında Türkiye'nin en düşük ikinci bölgesi konumundadır. Ayrıca birim nüfusa düşen bilgisayarlı tomografi (BT), ultrason, hemodiyaliz ve mamografi cihazı sayısında da benzer bir yetersizlik dikkat çekmektedir. Bunun yanı sıra, acil yardım istasyonu başına düşen nüfus ve acil yardım ambulansı başına düşen vaka sayısında İstanbul, Türkiye’nin en yüksek değerlerine sahiptir (Sağlık Bakanlığı, 2024). Bu göstergeler, İstanbul’un sağlık altyapısında ciddi bir iyileştirme ihtiyacını ortaya koymaktadır. İstanbul’daki kamu sağlık hizmetlerinin yetersiz kaldığı noktalarda, özel sağlık kurumları daha geniş bir hizmet ağıyla bu eksikliği gidermeye çalışmaktadır. Ancak özel sağlık hizmetlerinin ağırlığı, sağlık hizmetlerine erişimde gelir düzeyine bağlı eşitsizlikleri artırmakta ve sağlık hizmetlerinin kamusal bir hak olarak sunulması açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Türkiye genelinde özel hastanelerin oranı %36,8 iken, İstanbul’da bu oranın %70,1 seviyelerine ulaşması (İPA, 2023) şehirdeki özel sağlık sektörünün ne denli baskın olduğunu gözler önüne sermektedir. Ayrıca İstanbul, kamu hastanelerine başvuru oranının en düşük olduğu (%69,7) ve kamu hastanelerinde yatan hastaların toplam yatan hasta sayısına oranının en düşük olduğu (%45,1) il olarak dikkat çekmektedir (Sağlık Bakanlığı, 2024). Bu veriler, kamu sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunların İstanbul’da vatandaşları özel sağlık hizmetlerine yönlendirdiğini açıkça göstermektedir.