İç Göç, Göç Etme Nedenleri (2018-2024)

Göçün nedenlerini ortaya koyan veriler incelendiğinde ise Türkiye’deki nüfus hareketliliğinin temel motivasyonunun %20-25 aralığında seyreden “hane/aile fertlerinden birine bağımlı göç” olduğu görülür. Bunu “daha iyi konut ve yaşam koşulları” arayışının istikrarlı bir şekilde takip ettiği anlaşılmaktadır. Veri setindeki en çarpıcı değişimler, 2021 yılında %24,7 ile zirve yapan “eğitim” odaklı göçlerde ve normal şartlarda istatistiklerde ihmal edilebilir düzeydeyken 2023 yılında %14,5 gibi sarsıcı bir orana ulaşan “doğal afet/acil durum” kategorisinde gözlemlenmektedir. Bu durum 6 Şubat depremlerinin demografik yapı üzerindeki doğrudan etkisini somutlaştırmaktadır. Genel tablo ise tayin, iş bulma ve eğitim gibi sosyoekonomik faktörlerin dönemsel dalgalanmalarına rağmen, Türkiye’deki iç göçün ana ekseninin ailevi bağlar ve yaşam kalitesini artırma motivasyonu etrafında şekillenmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Yaş grupları bazında bakıldığında, 15-24 yaş aralığındaki genç nüfus için eğitimin en baskın göç tetikleyicisi olduğu, ancak 25 yaş sonrasında motivasyonun hızla “tayin ve iş değişikliği” ile “daha iyi konut koşullarına evrildiği gözlemlenmektedir. Özellikle 25-29 yaş grubundaki erkeklerin iş odaklı yer değiştirmeleri, kadınların ise aynı yaş grubunda ailevi nedenlerle göç etme eğilimleri, kadın erkek rollerinin mekansal mobilite üzerindeki belirleyici etkisini yansıtmaktadır. Sonuç olarak Türkiye’deki iç göçün ana eksenini oluşturan ailevi bağlar ve yaşam kalitesi arayışı, yaşa bağlı tipik bir örüntü sergilemektedir; bu süreç genç yaşlarda eğitimle başlarken, orta yaşlarda kariyer ve mülkiyet edinme hedefine evrilmekte, 65 yaş üzerinde ise tersine/farklı bir seyir izlemektedir. Bunlara ek olarak büyükşehirlerdeki kiraların artış hızı ve ekonomi kaynaklı diğer sorunlar emekli maaşları ile memlekete dönme motivasyonunu artırmaktadır.