Türkiye’de Bulunan Yabancıların ve Geçici Koruma Kapsamındaki Suriyelilerin Sayısı (Milyon, 2010-2026)

Türkiye vatandaşı olan göçmenlerin gidişi dışında günümüzde en tartışmalı noktalardan biri Türkiye’ye gelen yabancı göçmen nüfusuna ilişkin bilgi karışıklığıdır. Türkiye’den gidenler arasında Türk vatandaşlarından sonra en büyük grubu Afganistan, Irak ve Rusya Federasyonu vatandaşları oluştururken, özellikle Irak (-41.553) ve Afganistan (-28.412) kaynaklı net göç kaybı, Türkiye’nin bu uyruklar için bir “transit” ülke olma özelliğinin sürdüğünü göstermektedir. Buna karşın Azerbaycan, Türkmenistan ve Özbekistan gibi Türki Cumhuriyetlerden gelenlerin sayısının gidenlerden fazla olması, Türkiye’nin bölgesel bir çekim merkezi olma rolünü koruduğuna işaret etmektedir. Önceki verilerle birleştirildiğinde bu tablo; Türkiye’nin bir yandan kendi vatandaşlarını ve belirli yabancı grupları batıya/yurtdışına gönderen bir “kaynak” ve “köprü” ülke, diğer yandan ise yakın coğrafyasından işgücü ve eğitim amacıyla gelenler için bir “hedef” ülke olduğu çok katmanlı bir göç yapısına sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Burada en kritik tartışma konularından biri Suriyelilerin durumudur çünkü Türkiye’deki en büyük göçmen nüfusu olan Suriyelilerin durumu TÜİK istatistiklerinde (2025p) 2011 yılından itibaren sistemli bir artış gösterse de Esad Rejimi’nin düşmesiyle birlikte net bir düşüş eğilimine girmiştir. Veriler 2013-2021 yılları arasında geçici koruma kapsamındaki Suriyeli nüfusun genel nüfusa oranının %0,22’den %3,73’e kadar yükseldiğini ve uluslararası göç girişlerinin 2021’de 739 binle zirve yaptığını bu sebeple Türkiye’nin uzun süre güçlü bir “hedef ülke” rolü üstlendiğini kanıtlamaktadır. Ancak 2022 yılından itibaren bu tabloda dramatik bir tersine dönüş gözlemlenmektedir; nitekim Suriyeli nüfus oranının özellikle 2025 projeksiyonunda %2,34’e kadar gerilemesi ve İçişleri Bakanlığı verilerine göre 550 bin kişinin geri dönmesi, Türkiye’nin son dönemde kendi vatandaşlarından verdiği göç sayıları da dahil edildiğinde, “net göç veren” bir ülke kimliğine büründüğünü göstermektedir. Özetle bu istatistikler, Türkiye’nin bölgesel bir sığınma ve yerleşme merkezi olma konumundan hem kendi vatandaşlarının hem de zorunlu göçle gelen yabancı nüfusun dışarıya yönelmeye başladığı dinamik bir transit ve kaynak ülke konumuna evrildiğini belgelemektedir.