Sürekli Yoksulluk, Maddi Yoksunluk ile Maddi ve Sosyal Yoksunluk Oranı (%, 2006-2025)

Yoksulluğun yapı itibariyle çok boyutlu yapısı zaman içinde farklı ölçümleri de beraberinde getirerek önemli detaylara ışık tutmaktadır. Genelde ölçümlere dair boylamsal veriler daha çok maddi yoksunluğa ilişkindir. Örneğin, maddi yoksunluk oranı 2006 yılında %60’ın üzerinde iken özellikle 2013 sonrası dönemde belirgin bir düşüş eğilimine girmiş ve 2024 yılında %23,9 seviyesine kadar gerilemiştir. Bu keskin düşüş, ölçüm yöntemindeki değişimlerin yanı sıra ekonomik yapıdan kaynaklı gelir artışı ve sosyal politika uygulamalarının etkisiyle açıklanabilir. Uzun yıllar göreli yoksulluk içinde bulunan haneler (medyan gelirin %60’ından daha düşük gelir) 2009’dan itibaren %12–18 aralığında dalgalanmış, 2018 sonrasında görece istikrarlı bir seyir izleyerek 2025 yılında %13,6 düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu durum, nüfusun belirli bir kesiminin yoksulluk riskini kalıcı biçimde deneyimlediğini göstermektedir. Bir diğer ölçüt, AB tarafından kullanılan ve TÜİK tarafından 2015 yılından bu yana hesaplanan maddi ve sosyal yoksunluk oranıdır. Bu ölçüt, temel ev eşyalarına sahiplik, yeterli ve dengeli beslenme sosyal etkinlik, internet ve cep telefonu araçlarına sahip olma ve çocukların eğitim veya sosyal faaliyetlerine erişim gibi temel göstergelerle ilişkilidir. Buna göre maddi ve sosyal yoksunluk oranı 2015 sonrasında %19,2 seviyesinden başlayarak 2021’de %18,1 ile yükselmiş, ardından kademeli bir gerilemeyle 2025’te %11,9’a düşmüştür. Bu gelişme, hanehalklarının temel ihtiyaçlara erişiminde son yıllarda görece bir iyileşmeye işaret etmektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde, maddi yoksulluk uzun vadeli bir düşüş eğilimine sahip iken, sürekli yoksulluğun belirli bir oranda sıkışması yapısal kırılganlıkları düşündürmektedir.